Κυριακή, 8 Φεβρουαρίου 2015

Διαβάζοντας στην μεγάλη οθόνη ένα αριστούργημα



Ο αλληγορικός τίτλος της ταινίας ταιριάζει περισσότερο στον κοιμισμένο νεοελληνικό κινηματογράφο, σε αντίθεση με τον τουρκικό που μας έχει προσφέρει αρκετά διαμάντια τα τελευταία χρόνια. Η Χειμερία νάρκη του Νουρί Μπιλγκέ Τσεϊλάν, είναι ένα μείγμα ταρκοφσκικής λήψης, καραϊνδρικής μουσικής ένδυσης, μπεργκμανικών διαλόγων, αγγελουπολικών τοπίων, γαλλικών ερμηνειών και βαλκανικής νοοτροπίας. Όλα αυτά αρμονικά δεμένα μεταξύ τους. Δεν είχε κανένα άλλο περιθώριο από το να αναδειχθεί η συγκεκριμένη ταινία, η καλύτερη της φετινής χρονιάς κι ας διανύουμε τον δεύτερο μήνα του 2015, διότι οι απαιτήσεις για τις επόμενες ταινίες αυτού του έτους είναι πλέον υψηλές.
Στη ταινία αποθεώνεται ο ανθρώπινος εγωισμός σε όλες τις μορφές του. Στον αστό διανοούμενο που θέλει να έχει άποψη για όλα τα θέματα, κρίνοντας τους πάντες εκτός από τον εαυτό του, με τρόπο που να είναι πάντα αρεστός. Αναφέρεται στους γνωστούς ξερόλες που αναζητούν την κοινή αποδοχή μέσα από μία υποτιθέμενη πνευματικότητα, ενώ στην πραγματική τους ζωή επικρατεί η μικροψυχία, ο εγωκεντρισμός κι ο ναρκισσισμός. Ακολουθεί ο εγωισμός της αδράνειας και της απάθειας, ο οποίος συσχετίζεται με ανθρώπους αργόσχολους, τεμπέληδες και βαρίδια στις πλάτες άλλων, οι οποίοι παρατηρούν τις εξελίξεις και τα κοινά δρώμενα από την άνεση ενός δερμάτινου καναπέ με μοναδικό τους ρόλο να κρίνουν τους πάντες, όχι επειδή θεωρούν τον εαυτό τους καλύτερο αλλά επειδή φοβούνται μη κριθούν κι αυτοί κάποια στιγμή. Υπάρχει κι ο εγωισμός της υποτέλειας, η καταπάτηση της προσωπικότητας και της ελεύθερης άποψης εξαιτίας της ανέχειας και της υποδούλωσης από κεφαλαιοκράτες αστούς. Μέσα σε όλα αυτά βρίσκεται κι ο εγωισμός της πλήξης, ο οποίος συναντιέται σε νέους ανθρώπους που έχουν λύσει όλα τους τα προβλήματα μ' αποτέλεσμα να θέλουν να προσφέρουν βοήθεια και στήριξη σε αδύναμα κοινωνικά στρώματα όχι μόνο επειδή νιώθουν ενοχές αλλά διότι θέλουν να φανούν κι ως γενναιόδωροι με απώτερο σκοπό να αναγνωριστούν μέσα από υποκριτικές κινήσεις. Τέλος έχουμε και τον εγωισμό της υπερηφάνειας, ο οποίος είναι ο πιο τίμιος αλλά παράλληλα μπορεί να γίνει αυτοκαταστροφικός τόσο γι' αυτόν που τον έχει όσο και για τους γύρω του.


Τα τοπία στην ταινία είναι υπέροχα. Παντού υπάρχουν ευθείες γραμμές που υποδηλώνουν την απεραντοσύνη της μοναξιάς των προσώπων, οι οποίοι κυκλοφορούν άσκοπα σε τόπους μοναχικούς και ξεχασμένους, αναζητώντας τον ρόλο τους μέσα στη κοινωνία, επιλέγοντας την πιο εύκολη οδό, αυτή του κριτή των πάντων πίσω από την οθόνη ενός υπολογιστή ή την στήλη μίας τοπικής εφημερίδας. Κι όμως αυτά τα σπουδαία πλάνα της ταινίας έρχονται σε δεύτερη μοίρα, διότι αυτό που κεντρίζει το ενδιαφέρον είναι οι καταπληκτικοί διάλογοι που εκτυλίσσονται σε τρεις ώρες ταινίας. Είναι τόσο όμορφες κι ανθρώπινες οι συζητήσεις, είναι τόσο έντονες οι κόντρες και τόσο οικείοι οι προβληματισμοί των ηρώων, μ' αποτέλεσμα να γινόμαστε ενεργοί ακροατές των διαλόγων και συνεχιστές αυτών των προβληματισμών μετά τους τίτλους τέλους, αναπτύσσοντας τις απόψεις μας για όλα όσα μας πρόσφερε η ταινία. Συγκλονιστική στιγμή των διαλόγων είναι η σεξπιρική απαγγελία του τοπική δασκάλου προς τον πλούσιο ξενοδόχο της περιοχής. Η αποθέωση της συνείδησης ενός αφυπνισμένου τμήματος της κοινωνίας το οποίο δε θέλει να σιωπά απέναντι στην αδικία που βλέπει γύρω του. Αυτή η σκηνή με συγκλόνισε προσωπικά πολύ μετά τη πρόσφατη περιπέτεια που έζησα όταν εξέφρασα την άποψή μου για ένα πολιτικό πρόσωπο που κατέβηκε υποψήφιος βουλευτής στο νησί μου. Εκείνη τη στιγμή ήθελα κι εγώ να ουρλιάξω μέσα στη σκοτεινή αίθουσα μαζί με τον ηθοποιό. Υπέροχη κινηματογραφική σκηνή (δείτε την εδώ).
Οι ερμηνείες είναι θεαματικές. Σπάνια συναντάς ένα καστ ηθοποιών από τους οποίους παίρνεις το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Εξάλλου όπως δηλώνεται σε μία σκηνή του έργου, η καλύτερη υποκριτική βασίζεται στην ειλικρίνεια. Κι όπως φάνηκε οι ηθοποιοί ήταν απολύτως ειλικρινείς μαζί μας διότι μέσα από τις ερμηνείες του αναδείκνυαν παράλληλα και τους δικούς τους προσωπικούς φόβους και τις ατομικές τους ανασφάλειες. Κι όπως ήταν αναμενόμενο αυτά τα στοιχεία αντιστοιχούν και στους δικούς μας χαρακτήρες. Οπότε στη χθεσινή τρίωρη προβολή ήρθαμε αντιμέτωποι με τους εαυτούς μας.
Επίσης η ταινία είχε εξαιρετικούς συμβολισμούς οι οποίοι μου προκάλεσαν έντονες ανατριχίλες στο σβέρκο και την πλάτη. Όπως για παράδειγμα η κίνηση του πατέρα του μικρού αγοριού, το οποίο πέταξε την πέτρα στο αμάξι, ο οποίος μας αιφνιδιάσε σπάζοντας με το χέρι του το παράθυρο του φτωχικού του για να τιμωρήσει τον εαυτό του που χαστούκισε το παιδί του αλλά και για να εκδικηθεί τους εκβιαστές του που τον ατίμασαν, πηγαίνοντας σπίτι του για να ζητήσουν εξηγήσεις. Επίσης η μάχη του άγριου αλόγου με τους δαμαστές του, το οποίο έπεσε σε ένα ποτάμι για να γλιτώσει αλλά τελικά αιχμαλωτίστηκε. Οι ανάσες του και το ηττημένο του βλέμμα θα με στοιχειώσουν για το υπόλοιπο της ζωής μου. Το έβλεπα γονατισμένο να βαριανασαίνει μετά από μία άνιση μάχη, με τη θηλιά να το πνίγει στο λαιμό. Αξέχαστη σκηνή.
Η μουσική καταπληκτική. Ταίριαζε απόλυτα με το τοπίο, τη μοναξιά και τους χαρακτήρες.


Υπέροχη όμως μου φάνηκε και η Καππαδοκία με τα σκαλιστά της σπίτια μέσα στους βράχους. Μαγικό τοπίο το οποίο θέλω σύντομα να επισκεφθώ. 
Δε χρειάζεται να γράψω κάτι παραπάνω για να αποδείξω τον ενθουσιασμό μου γι' αυτό το αριστούργημα. Εξάλλου είναι δύσκολο να τον συγκρατήσω. Μεγάλη εντύπωση μου έκανε η κοσμοσυρροή στον κινηματογράφο Άστυ. Πρώτη φορά είδα τόσο κόσμο να γεμίζει την αίθουσα. Όλες οι θέσεις ήταν πιασμένες ενώ αρκετοί άνθρωποι παρακολούθησαν το έργο όρθιοι στους τοίχους. 
Η Χειμέρια Νάρκη ήταν μία γροθιά για μένα, μία ταινία άκρως προσωπική. Δεν έχω άλλη επιλογή από το να της βάλω δέκα και να τη συνιστώ σε όλους να τη δουν.
Βαθμολογία: 10/10

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου